Shloka 125
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
एको नैको ऽथ दिवसो मासो ऽथर्तुः पितामहः / आदित्यः सविता भानुर्जीवनो ब्रह्मसत्कृतः
Transliteration
eko naiko 'tha divaso māso 'thartuḥ pitāmahaḥ / ādityaḥ savitā bhānurjīvano brahmasatkṛtaḥ
Translation
وہ ایک بھی ہے اور بہت بھی؛ وہی دن، مہینہ اور رِتو کا پِتامہ ہے۔ وہی آدِتیہ، سَوِتا، بھانو—زندگی بخش—اور برہما کے ہاں معزز ہے۔
Word by Word
एकःone
एकः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक/संख्या)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संख्याविशेषणम्
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
एकःone (in ‘not one’ = many)
एकः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक/संख्या)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संख्याविशेषणम् (नैकः = न एकः)
अथthen/now
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भार्थ (particle: ‘then/now’)
दिवसःday
दिवसः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदिवस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मासःmonth
मासः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अथthen/and further
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमार्थ (particle)
ऋतुःseason
ऋतुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पितामहःPitāmaha (grandfather/creator)
पितामहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
आदित्यःĀditya (Sun)
आदित्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सविताSavitṛ (impeller, Sun)
सविता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (सविता-रूपम्)
भानुःBhānu (radiant one, Sun)
भानुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभानु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जीवनःlife-giver / living principle
जीवनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजीवन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ब्रह्म-सत्कृतःhonoured by Brahmā
ब्रह्म-सत्कृतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootब्रह्मन् + सत्कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त ‘सत्कृत’ (honoured); समासः—ब्रह्मणा सत्कृतः (तृतीया-तत्पुरुष)