Shloka 9
Agnibheda–Vaṃśa: Forms of Agni, Their Functions, and Progeny (अग्निभेद-वंशः)
Devanagari script
संभृतो ऽथर्वणा पूर्वमेधितिः पुष्करोदधौ / सोथर्वा लौकिको ऽग्निस्तु दर्पहाथर्वणः स्मृतः
Transliteration
saṃbhṛto 'tharvaṇā pūrvamedhitiḥ puṣkarodadhau / sotharvā laukiko 'gnistu darpahātharvaṇaḥ smṛtaḥ
Translation
اتھروَن رِشی پوروَمیधِتی نے پُشکروددھَو میں آگنی کا سنبھار کیا۔ وہی اَتھروَا لوکک اگنی ہے، جسے ‘درپہا’ اَتھروَن کہا گیا ہے۔
Word by Word
संभृतःcollected/assembled
संभृतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-√भृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘सम्यक् भृत/संगृहीत’
अथर्वणाby Atharvan
अथर्वणा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअथर्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), एकवचन
पूर्वमेधितिःPūrvamedhiti (a name)
पूर्वमेधितिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपूर्व + मेधिति (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पूर्व-मेधिति); पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
पुष्करोदधौin the Puṣkara-ocean
पुष्करोदधौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुष्कर + उदधि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पुष्कर-उदधि); पुल्लिङ्ग; सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
अथर्वाAtharvan
अथर्वा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअथर्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
लौकिकःworldly/common
लौकिकः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootलौकिक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
अग्निःfire; Agni
अग्निः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थ
दर्पहाdestroyer of pride (name/epithet)
दर्पहा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदर्प + ह (√हन्) (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (दर्प-हा = दर्पं हन्ति इति); पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
आथर्वणःAtharvan-related
आथर्वणः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआथर्वण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (अथर्वण-संबद्ध)
स्मृतःis said/remembered
स्मृतः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘स्मृत/कथित’