Shloka 28
Agnibheda–Vaṃśa: Forms of Agni, Their Functions, and Progeny (अग्निभेद-वंशः)
Devanagari script
विधीयन्ते यथास्थानं सौत्ये ऽह्नि सवने क्रमात् / होत्रीयस्तु स्मृते ह्यग्निर्वह्निर्यो हव्यवाहनः
Transliteration
vidhīyante yathāsthānaṃ sautye 'hni savane kramāt / hotrīyastu smṛte hyagnirvahniryo havyavāhanaḥ
Translation
سَوتْیَ دن میں سَوَن کے ترتیب وار وہ اپنے اپنے مقام پر مقرر کیے جاتے ہیں۔ ہوترِیَ اگنی وہی سمجھی گئی ہے جو ‘وَہنی’—ہویہ واہن ہے۔
Word by Word
विधीयन्तेare arranged/are prescribed
विधीयन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-धा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
यथास्थानम्according to (their) proper place
यथास्थानम्:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootयथा-स्थान (प्रातिपदिक; समास)
Formअव्ययीभाव-समासः; अव्ययवत् प्रयोगः (indeclinable adverbial)
सौत्येin the Soma-pressing (rite)
सौत्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसौत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
अह्निon the day
अह्नि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
सवनेin the pressing/at the Soma-pressing
सवने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
क्रमात्in sequence/successively
क्रमात्:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; अव्ययीभावेन क्रियाविशेषणवत् (ablative of manner: 'in order/successively')
होत्रीयःHotrīya (name/pertaining to Hotṛ)
होत्रीयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहोत्रीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, विरोध/विशेषार्थक-निपात (but/indeed)
स्मृतेwhen remembered/mentioned
स्मृते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; (स्मृते = 'being remembered/when mentioned')
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic)
अग्निःAgni
अग्निः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वह्निःVahni (fire; name)
वह्निः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative)
हव्यवाहनःHavyavāhana (carrier of oblations; Agni)
हव्यवाहनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहव्य-वाहन (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हव्यस्य वाहनः)