Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Agnibheda–Vaṃśa: Forms of Agni, Their Functions, and Progeny (अग्निभेद-वंशः)

आथर्वः पवमानस्तु निर्मथ्यः कविभिः स्मृतः / स ज्ञेयो गार्हपत्यो ऽग्निस्तस्य पुत्रद्वयं स्मृतम्

ātharvaḥ pavamānastu nirmathyaḥ kavibhiḥ smṛtaḥ / sa jñeyo gārhapatyo 'gnistasya putradvayaṃ smṛtam

آتهروَ پَوَمان کو کَویوں نے ‘نِرمَتھْیَ’ یعنی مَنتھن سے پیدا ہونے والا کہا ہے۔ وہی گار्हپتیہ اگنی ہے؛ اس کے دو بیٹے بھی مذکور ہیں۔

आथर्वःAtharvan-related
आथर्वः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआथर्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
पवमानःPavamāna (name/epithet)
पवमानः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपवमान (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन (नाम/विशेषणरूपेण)
तुand/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
निर्मथ्यःto be churned/produced by churning
निर्मथ्यः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्-√मथ् (धातु)
Formकृदन्त (यत्/ण्यत्-प्रत्यय, gerundive/भाव्य); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘निर्मथनीय/मन्थनयोग्य’
कविभिःby sages/poets
कविभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; तृतीया (3rd), बहुवचन
स्मृतःis said
स्मृतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सःhe/that
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
ज्ञेयःto be known
ज्ञेयः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Root√ज्ञा (धातु)
Formकृदन्त (यत्/ण्यत्-प्रत्यय, gerundive); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘ज्ञातव्य’
गार्हपत्यःof the Gārhapatya (household)
गार्हपत्यः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगार्हपत्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण
अग्निःfire; Agni
अग्निः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
पुत्रद्वयम्a pair of sons; two sons
पुत्रद्वयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र + द्वय (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (द्वय-पुत्र); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
स्मृतम्is said
स्मृतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘स्मृत/कथित’