Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Rudra-prasava-varṇana

The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita

रुरोद सुस्वरं घोरं निर्दहन्निव तेजसा / दृष्ट्वा रुदन्तं सहसा कुमारं नीललोहितम्

ruroda susvaraṃ ghoraṃ nirdahanniva tejasā / dṛṣṭvā rudantaṃ sahasā kumāraṃ nīlalohitam

وہ خوش آہنگ مگر ہیبت ناک آواز سے رونے لگا، گویا اپنے تیز سے جلا رہا ہو۔ نیل لوہت کُمار کو اچانک روتا دیکھ کر (سب حیران رہ گئے)۔

rurodahe cried
ruroda:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√rud (रुद्, धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person, Singular
su-svaramwith a good/loud voice
su-svaram:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + svara (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular; used adverbially qualifying ruroda; karmadhāraya: su + svara
ghoramterribly, fierce
ghoram:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootghora (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular; qualifying (su-svaram) / manner of crying
nirdahanburning
nirdahan:
Karta (कर्ता/participial)
TypeVerb
Rootnir√dah (निर् + दह्, धातु) → nirdahat (कृदन्त)
FormPresent active participle (शतृ), Masculine, Nominative, Singular; agreeing with implied subject (kumāraḥ)
ivaas if
iva:
Sambandha (सम्बन्ध/comparison)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
FormAvyaya; simile particle (उपमा)
tejasāwith splendor, with fiery energy
tejasā:
Karana (करण)
TypeNoun
Roottejas (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental (तृतीया), Singular
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Hetu/Anubandha (हेतु/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (दृश्, धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा), indeclinable verbal form; prior action
rudantamcrying
rudantam:
Karma (कर्म/seen object)
TypeVerb
Root√rud (रुद्, धातु) → rudat (कृदन्त)
FormPresent active participle (शतृ), Masculine, Accusative, Singular; qualifying kumāram
sahasāsuddenly
sahasā:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsahasā (अव्यय)
FormAvyaya; adverb (क्रियाविशेषण) meaning 'suddenly/quickly'
kumāramthe boy
kumāram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkumāra (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
nīla-lohitamblue-and-red (Nīlalohita)
nīla-lohitam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnīla (प्रातिपदिक) + lohita (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular; qualifying kumāram