Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

Rudra-prasava-varṇana

The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita

विवेश तत्तदा ह्यग्निं तस्मात्पशुपतिस्तु सः / यस्मादग्निः पशुश्चासीद्यस्मात्पाति पशूंश्च सः

viveśa tattadā hyagniṃ tasmātpaśupatistu saḥ / yasmādagniḥ paśuścāsīdyasmātpāti paśūṃśca saḥ

تب وہ تجلّی آگ میں داخل ہوئی؛ اسی لیے وہ ‘پشوپتی’ کے نام سے مشہور ہوا۔ کیونکہ وہ آگ بھی بنا اور پشو بھی، اور وہی پشوؤں کی نگہبانی کرتا ہے۔

विवेशentered
विवेश:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootविश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; demonstrative
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
हिindeed; for
हि:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/causal)
अग्निम्fire
अग्निम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तस्मात्therefore; from that
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्-प्रयोगः: अपादानार्थे (ablatival adverbial)
पशु-पतिःlord of beasts (Paśupati)
पशु-पतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (पशूनां पतिः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तुbut; indeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (contrastive particle)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
यस्मात्because; from which
यस्मात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formयस्-प्रयोगः: हेत्वर्थे/अपादानार्थे (ablatival relative: ‘because/from which’)
अग्निःfire
अग्निः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पशुःbeast; animal
पशुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन
यस्मात्because; from which
यस्मात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formयस्-प्रयोगः: हेत्वर्थे/अपादानार्थे (ablatival relative)
पातिprotects
पाति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पशून्beasts; animals
पशून्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन