Shloka 20
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
दीक्षिता ब्राह्मणश्चन्द्र इत्येवं ते ऽष्टधा तनुः / तेषु पूज्यश्च वन्द्यश्च नमस्कार्यश्च यत्नतः
Transliteration
dīkṣitā brāhmaṇaścandra ityevaṃ te 'ṣṭadhā tanuḥ / teṣu pūjyaśca vandyaśca namaskāryaśca yatnataḥ
Translation
دیक्षित، برہمن اور چندر—یوں تیری تَنُو آٹھ طرح کی ہے۔ ان میں ہر ایک قابلِ پوجا، قابلِ تعظیم اور کوشش کے ساتھ قابلِ نمسکار ہے۔
Word by Word
दीक्षिताthe initiated one
दीक्षिता:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootदीक्षित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; दीक्षाप्राप्तः (initiated one)
ब्राह्मणःthe Brāhmaṇa
ब्राह्मणः:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चन्द्रःthe Moon
चन्द्रः:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इतिthus
इति:
वाक्यसम्बन्ध (उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (thus)
एवम्in this way
एवम्:
क्रियाविशेषण (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (adverb: in this manner)
तेthey
ते:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
अष्टधाeightfold
अष्टधा:
क्रियाविशेषण (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअष्टधा (अव्यय)
Formअव्यय, संख्यावाचक-प्रकारवाचक (eightfold)
तनुःform/body
तनुः:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समष्टिवाचक (collective: ‘form/body’)
तेषुamong them/in them
तेषु:
अधिकरण (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th case), बहुवचन; अधिकरण (locative)
पूज्यःworthy of worship
पूज्यः:
विधेय (विधेय)
TypeAdjective
Rootपूज्य (प्रातिपदिक; √पूज् + यत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)
चand
च:
वाक्यसम्बन्ध (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
वन्द्यःworthy of salutation
वन्द्यः:
विधेय (विधेय)
TypeAdjective
Rootवन्द्य (प्रातिपदिक; √वन्द् + यत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण
चand
च:
वाक्यसम्बन्ध (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
नमस्कार्यःworthy of obeisance
नमस्कार्यः:
विधेय (विधेय)
TypeAdjective
Rootनमस्कार्य (प्रातिपदिक; नमस् + √कृ + ण्यत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण
चand
च:
वाक्यसम्बन्ध (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
यत्नतःwith care/earnestly
यत्नतः:
क्रियाविशेषण (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयत्नतः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (carefully/with effort)