Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Rudra-prasava-varṇana

The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita

चतुर्थ देहि मे नाम इत्युक्तः सो ऽब्रवीत्पुनः / ईशानो देवनाम्नासि इत्युक्तः सो ऽरुदत्पुनः

caturtha dehi me nāma ityuktaḥ so 'bravītpunaḥ / īśāno devanāmnāsi ityuktaḥ so 'rudatpunaḥ

“مجھے چوتھا نام عطا کیجیے”—یہ کہہ کر وہ پھر بولا۔ “تم دیوتاؤں میں ‘ایشان’ کے نام سے ہو”—یہ سن کر وہ پھر رو پڑا۔

caturthamthe fourth (name)
caturtham:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootcaturtha (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana; ordinal adjective used with implied 'nāma'
dehigive
dehi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdā (दा धातु)
FormLoṭ (Imperative/आज्ञार्थ), Madhyama-puruṣa (2nd/मध्यम), Ekavacana; parasmaipada
meto me
me:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormṢaṣṭhī (6th/षष्ठी) or Caturthī (4th/चतुर्थी) Ekavacana enclitic; here Dative sense (to me)
nāmaname
nāma:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnāman (नामन् प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (इति अव्यय)
FormQuotation particle (इति-प्रयोग)
uktaḥhaving been addressed / being told
uktaḥ:
Karta (कर्ता) (as predicate to 'saḥ')
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु) + kta (क्त)
FormKta-participle (past passive participle/कर्मणि भूतकृदन्त), Puṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana
abravītsaid
abravīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbrū (ब्रू धातु)
FormLaṅ (Imperfect/अनद्यतनभूत), Prathama-puruṣa (3rd/प्रथम), Ekavacana; parasmaipada
punaḥagain
punaḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (पुनः अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
īśānaḥĪśāna
īśānaḥ:
Pradhāna-nāma (प्राधान्येन नाम)
TypeNoun
Rootīśāna (ईशान प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana; predicate nominative
deva-nāmnāby the name 'Deva'
deva-nāmnā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootdeva (देव प्रातिपदिक) + nāman (नामन् प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष): 'devasya nāmnā'; Napumsaka 'nāman', Tṛtīyā (3rd/तृतीया), Ekavacana (instrumental: by the name)
asiyou are
asi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (अस् धातु)
FormLaṭ (Present/वर्तमान), Madhyama-puruṣa (2nd/मध्यम), Ekavacana; parasmaipada
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (इति अव्यय)
FormQuotation particle (इति-प्रयोग)
uktaḥhaving been addressed
uktaḥ:
Karta (कर्ता) (as predicate to 'saḥ')
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु) + kta (क्त)
FormKta-participle (past passive participle/कर्मणि भूतकृदन्त), Puṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana
arudatwept
arudat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootrud (रुद् धातु)
FormLaṅ (Imperfect/अनद्यतनभूत), Prathama-puruṣa (3rd/प्रथम), Ekavacana; parasmaipada
punaḥagain
punaḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (पुनः अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)