Previous Verse
Next Verse

Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 50

पितृसर्ग-श्राद्धप्रश्नाः

Pitri-Origins and Shraddha Queries

बृहस्पतिरुवाच सर्वेषां तपसां यत्तत्तपो योगमनुत्तमम् / ध्यायंस्तदा स भगवांस्तेन लोकानवासृजत्

bṛhaspatiruvāca sarveṣāṃ tapasāṃ yattattapo yogamanuttamam / dhyāyaṃstadā sa bhagavāṃstena lokānavāsṛjat

بِرہسپتی نے کہا— ‘تمام تپسیاؤں میں جو تپسیا ہے وہ بے مثال یوگ ہے۔ اسی کا دھیان کرتے ہوئے بھگوان نے تب لوکوں کی سೃجنا کی۔’

bṛhaspatiḥBṛhaspati
bṛhaspatiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbṛhaspati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
uvācasaid
uvāca:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (Singular)
sarveṣāmof all
sarveṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक (Masculine/Neuter), षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
tapasāmof austerities
tapasām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
yatwhich/that which
yat:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular)
tatthat
tat:
Karta (कर्ता/Correlative)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular)
tapaḥausterity
tapaḥ:
Karta (कर्ता/Predicate noun)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular)
yogamyoga
yogam:
Karta (कर्ता/Predicate apposition)
TypeNoun
Rootyoga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular)
anuttamamunsurpassed
anuttamam:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootanuttama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular) (yogam qualifies)
dhyāyanmeditating
dhyāyan:
Karta (कर्ता/Agent participle)
TypeVerb
Rootdhyai (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (Present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; परस्मैपदी प्रयोग
tadāthen
tadā:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक क्रियाविशेषण (Temporal adverb)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
bhagavānthe Blessed Lord
bhagavān:
Karta (कर्ता/Subject apposition)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
tenaby that/with that
tena:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसक/पुं (Neuter/Masculine), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
lokānworlds
lokān:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
avāsṛjatcreated/emanated
avāsṛjat:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootsṛj (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (Singular); उपसर्ग: ava-