Previous Verse
Next Verse

Shloka 48

पितृसर्ग-श्राद्धप्रश्नाः

Pitri-Origins and Shraddha Queries

न बभूवुस्तदा तात तमोभूतमभूज्जगत् / ब्रह्मैको दुश्चरं तत्र तताप परमं तपः

na babhūvustadā tāta tamobhūtamabhūjjagat / brahmaiko duścaraṃ tatra tatāpa paramaṃ tapaḥ

اس وقت، اے تات، کچھ بھی نہ تھا؛ جگت تاریکی میں ڈوب گیا۔ وہاں صرف برہما تھے جنہوں نے نہایت دشوار، اعلیٰ ترین تپسیا کی۔

nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय (Indeclinable), निषेध (Negation particle)
babhūvuḥcame to be/existed
babhūvuḥ:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद (Parasmaipada), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
tadāthen
tadā:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय (Indeclinable), कालवाचक क्रियाविशेषण (Temporal adverb)
tātaO dear one/father
tāta:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Roottāta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन (Singular)
tamaḥ-bhūtambecome darkness/darkened
tamaḥ-bhūtam:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeAdjective
Roottamas (प्रातिपदिक) + bhūta (कृदन्त, भू धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular); कृदन्त: भूत (Past passive participle)
abhūtbecame
abhūt:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलुङ् (Aorist/Imperfective past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (Singular)
jagatthe world
jagat:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular)
brahmaBrahmā/Brahman
brahma:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक: ब्रह्मन्)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular)
ekaḥalone/one
ekaḥ:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
duścaramhard to perform
duścaram:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootduścara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
tatrathere
tatra:
Adhikarana (अधिकरण/Place)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय (Indeclinable), देशवाचक क्रियाविशेषण (Locative adverb)
tatāpaperformed austerity/heat (did tapas)
tatāpa:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Roottap (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (Singular)
paramamsupreme
paramam:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
tapaḥausterity
tapaḥ:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)