Shloka 4
पितृसर्ग-श्राद्धप्रश्नाः
Pitri-Origins and Shraddha Queries
Devanagari script
गङ्गा चापि सरिच्छ्रेष्ठा सर्वासां पूर्वजा तथा / सर्वमेतत्वयोद्दिष्टं निर्देशं तस्य नो वद
Transliteration
gaṅgā cāpi saricchreṣṭhā sarvāsāṃ pūrvajā tathā / sarvametatvayoddiṣṭaṃ nirdeśaṃ tasya no vada
Translation
گنگا بھی—جو ندیوں میں سب سے برتر ہے—اور سب کی پیش رو ہے۔ یہ سب تم نے بتایا؛ اب اس کا واضح بیان ہمیں کہو۔
Word by Word
गङ्गाGaṅgā
गङ्गा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपेक्षार्थक (also/even)
सरित्-श्रेष्ठाbest of rivers
सरित्-श्रेष्ठा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसरित् (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ‘सरितां श्रेष्ठा’
सर्वासाम्of all
सर्वासाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying implied ‘सरिताम्/स्त्रीणाम्’)
पूर्वजाelder / earlier-born
पूर्वजा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्वज (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (earlier-born)
तथाalso
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
सर्वम्all (this)
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; here as object of ‘वद’ (accusative sense)
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘this’ (with सर्वम्)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (instrumental), एकवचन; करण
उद्दिष्टम्has been stated
उद्दिष्टम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootउद् + दिश् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘pointed out/mentioned’
निर्देशम्the specification / account
निर्देशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिर्देश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध
नःto us
नः:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; here dative sense (to us)
वदtell
वद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदी