Shloka 39
पितृसर्ग-श्राद्धप्रश्नाः
Pitri-Origins and Shraddha Queries
Devanagari script
बृहस्पतिमुपासीनं सर्वज्ञानार्थकोविदम् / पुत्रः शंयुरिमं प्रश्नं पप्रच्छ विनयान्वितः
Transliteration
bṛhaspatimupāsīnaṃ sarvajñānārthakovidam / putraḥ śaṃyurimaṃ praśnaṃ papraccha vinayānvitaḥ
Translation
برہسپتی، جو ہر علم کے معنی میں ماہر تھے، نشست پر جلوہ فرما تھے۔ اُن کے بیٹے شَمیو نے ادب و انکسار کے ساتھ یہ سوال کیا۔
Word by Word
बृहस्पतिम्Bṛhaspati
बृहस्पतिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative, 2nd), एकवचन (Singular)
उपासीनम्seated near, attending
उपासीनम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootउप-आस् (धातु)
Formकृदन्त (past participle/क्त), उपसर्ग: उप-; पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative, 2nd), एकवचन (Singular)
सर्वज्ञानार्थकोविदम्skilled in the meanings of all knowledge
सर्वज्ञानार्थकोविदम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootसर्व + ज्ञान + अर्थ + कोविद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative, 2nd), एकवचन (Singular); बहुपद-तत्पुरुष (determinative): सर्वेषां ज्ञानानाम् अर्थेषु कोविदः
पुत्रःson
पुत्रः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), एकवचन (Singular)
शंयुःŚaṃyu
शंयुः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootशंयु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), एकवचन (Singular)
इमम्this
इमम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Determiner)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative, 2nd), एकवचन (Singular)
प्रश्नम्question
प्रश्नम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootप्रश्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative, 2nd), एकवचन (Singular)
पप्रच्छasked
पप्रच्छ:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
विनय-अन्वितःendowed with humility
विनय-अन्वितः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootविनय + अन्वित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), एकवचन (Singular); तृतीया-तत्पुरुष/उपपद-समास: विनयेन अन्वितः