Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

पितृसर्ग-श्राद्धप्रश्नाः

Pitri-Origins and Shraddha Queries

सूत उवाच अत्र वो कीर्तयिष्यामि यथाप्रज्ञं यथाश्रुतम् / मन्वन्तरेषु जायन्ते पितरो देवसूनवः

sūta uvāca atra vo kīrtayiṣyāmi yathāprajñaṃ yathāśrutam / manvantareṣu jāyante pitaro devasūnavaḥ

سوت نے کہا—یہاں میں تمہیں اپنی سمجھ کے مطابق اور جیسا سنا ہے ویسا بیان کروں گا؛ منونتروں میں پِتر دیوتاؤں کے فرزند بن کر پیدا ہوتے ہیں۔

sūtaḥSūta
sūtaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsūta (सूत प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन)
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु)
FormLiṭ (लिट्, Perfect), Prathama (प्रथमपुरुष), Ekavacana (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
atrahere
atra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
FormDeśa-avyaya (देशाव्यय), adverb ‘here/in this context’
vaḥto you (all)
vaḥ:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootyusmad (युष्मद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormṢaṣṭhī (6/षष्ठी) or Dvitīyā (2/द्वितीया), Bahuvacana (बहुवचन); enclitic ‘your/to you’ (context: ‘to you’ as recipient)
kīrtayiṣyāmiI shall recount
kīrtayiṣyāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkīrtay (कीर्तय्, causative of kīrt/√kīrt)
FormLuṭ (लुट्, Periphrastic Future) / simple future sense, Uttama (उत्तमपुरुष), Ekavacana (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
yathā-prajñamas far as (my) intellect allows
yathā-prajñam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootyathā + prajñā (यथा + प्रज्ञा प्रातिपदिक)
FormAvyayībhāva (अव्ययीभाव) adverbial compound; ‘according to (my) understanding’
yathā-śrutamas I have heard
yathā-śrutam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootyathā + śruta (यथा + श्रुत प्रातिपदिक)
FormAvyayībhāva (अव्ययीभाव) adverbial compound; ‘as heard/according to what is heard’
manv-antareṣuin the Manvantaras
manv-antareṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmanu-antara (मनु + अन्तर प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) ‘Manu-period’; Napuṃsaka (नपुंसकलिङ्ग), Saptamī (7/सप्तमी), Bahuvacana (बहुवचन)
jāyanteare born / arise
jāyante:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (जन् धातु)
FormLaṭ (लट्, Present), Prathama (प्रथमपुरुष), Bahuvacana (बहुवचन), Ātmanepada (आत्मनेपद)
pitaraḥthe Pitṛs (ancestors)
pitaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpitṛ (पितृ प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1/प्रथमा), Bahuvacana (बहुवचन)
deva-sūnavaḥsons of the gods
deva-sūnavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva + sūnu (देव + सूनु प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) ‘sons of the gods’; Puṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1/प्रथमा), Bahuvacana (बहुवचन); apposition to ‘pitaraḥ’