Shloka 70
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
न समास्ते बले बुद्धौ युद्धे माया कृते तदा / पुलहस्य मृगाः पुत्राः सर्वे व्यालाश्च दंष्ट्रिणः
Transliteration
na samāste bale buddhau yuddhe māyā kṛte tadā / pulahasya mṛgāḥ putrāḥ sarve vyālāśca daṃṣṭriṇaḥ
Translation
اس وقت قوت، عقل اور جنگ میں—اگرچہ مایا بھی کی جائے—کوئی برابری نہیں رہتی؛ پُلَہ کے بیٹے مِرگ اور سبھی وِیال نوکیلے دانتوں والے تھے۔
Word by Word
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
समास्तेremains/exists
समास्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; ‘sits/abides/exists’
बलेin strength
बले:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
बुद्धौin intellect
बुद्धौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootबुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
मायाmagic/illusion
माया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृतेwhen (it is) done/used
कृते:
Adhikarana (अधिकरण/Locative absolute)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘when done/when employed’ (locative absolute sense with implied ‘सति’)
तदाthen
तदा:
Kāla (काल/Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
पुलहस्यof Pulaha
पुलहस्य:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपुलह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
मृगाःdeer/animals
मृगाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पुत्राःsons
पुत्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; apposition to मृगाः
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
व्यालाःwild beasts/serpents (ferocious creatures)
व्यालाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootव्याल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
दंष्ट्रिणःfang-bearing
दंष्ट्रिणः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदंष्ट्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (‘having fangs’)