Shloka 60
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
तेषामैडविडो राजा पौलस्त्यः सव्यपिङ्गलः / इतरे ये यज्ञजुषस्ते वै रक्षोगणास्त्रयः
Transliteration
teṣāmaiḍaviḍo rājā paulastyaḥ savyapiṅgalaḥ / itare ye yajñajuṣaste vai rakṣogaṇāstrayaḥ
Translation
ان میں ایڈوِڈ نسل کا راجا پَولستیہ ‘سویہ پِنگل’ تھا؛ اور جو دوسرے یَجْن کا حصہ پاتے تھے، وہ تین رکشس گروہ کہلائے۔
Word by Word
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
ऐडविडःAiḍaviḍa (name)
ऐडविडः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootऐडविड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
राजाking
राजा:
समानााधिकरण/विशेष्य (Appositive to subject)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
पौलस्त्यःdescended from Pulastya
पौलस्त्यः:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootपौलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
सव्य-पिङ्गलःSavyapiṅgala (name/epithet)
सव्य-पिङ्गलः:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootसव्य (प्रातिपदिक) + पिङ्गल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मधारयः — ‘सव्यः पिङ्गलः’ (having tawny/ginger on the left / left-side tawny)
इतरेthe others
इतरे:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootइतर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
येwho
ये:
सम्बन्ध/अन्वय (Relative pronoun linking)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
यज्ञ-जुषःthose who enjoy/partake of sacrifices
यज्ञ-जुषः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) + जुष् (धातु) → जुष (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; तत्पुरुषसमासः — ‘यज्ञं जुषन्ति/सेवन्ते ये’ (those who partake of sacrifices)
तेthose
ते:
सम्बन्ध/अन्वय (Correlative ‘those’)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
रक्षः-गणाःgroups of rākṣasas
रक्षः-गणाः:
प्रत्यय/विधेय (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; तत्पुरुषः — ‘रक्षसां गणाः’
त्रयःthree
त्रयः:
विशेषण (Numerical qualifier)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; संख्यावाचक (numeral)