Shloka 52
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
ताः पञ्चकोट्यो वर्षाणां संख्याताः संख्यया द्विजाः / नियुतान्येकषष्टिं च शरदां गणितानि वै
Transliteration
tāḥ pañcakoṭyo varṣāṇāṃ saṃkhyātāḥ saṃkhyayā dvijāḥ / niyutānyekaṣaṣṭiṃ ca śaradāṃ gaṇitāni vai
Translation
اے دِوِجوں! اُن برسوں کی گنتی پانچ کروڑ تھی؛ اور خزاں کے موسموں کی تعداد اکسٹھ نیوت کے طور پر شمار کی گئی ہے۔
Word by Word
ताःthose (they)
ताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम—पूर्वोक्त ‘कोट्यः’ इत्यस्य निर्देशः
पञ्च-कोट्यःfive crores
पञ्च-कोट्यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; द्विगु-समासः (पञ्च कोट्यः)
वर्षाणाम्of years
वर्षाणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
संख्याताःcounted/enumerated
संख्याताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootसम् + ख्या (धातु) → संख्यात (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP)
संख्ययाby number/numerically
संख्यया:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootसंख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
द्विजाःO twice-born (brahmins)
द्विजाः:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative-Address)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; संबोधनार्थे अपि प्रयुज्यते (here: addressing)
नियुतानिniyutas (ten-thousands)
नियुतानि:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootनियुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), बहुवचन; संख्यावाचक (ten-thousands)
एक-षष्टिम्sixty-one
एक-षष्टिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootएक (संख्या-प्रातिपदिक) + षष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; द्विगु-समासः (एक + षष्टि = 61)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
शरदाम्of autumns/years
शरदाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootशरद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
गणितानिcomputed/reckoned
गणितानि:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Result state)
TypeAdjective
Rootगण् (धातु) → गणित (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle: indeed/emphatic)