Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 50
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
सत्त्वबुद्धिजितैर्चङ्क्षरा असैरेव रावणः / विसर्गदारुणः क्रूरो रावणो द्रावणस्तु सः
Transliteration
sattvabuddhijitaircaṅkṣarā asaireva rāvaṇaḥ / visargadāruṇaḥ krūro rāvaṇo drāvaṇastu saḥ
Translation
سَتْو اور بُدھی کو مغلوب کرنے والے چنکشر نامی اسوروں کے ساتھ وہی راون تھا؛ وہ اپنے افعال میں ہولناک، طبیعت میں سفّاک—راون، اور حقیقتاً دراوَن (دہشت پھیلانے والا) تھا۔
Word by Word
सत्त्व-बुद्धि-जितैःby (those) victorious through courage and intellect
सत्त्व-बुद्धि-जितैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootसत्त्व (प्रातिपदिक) + बुद्धि (प्रातिपदिक) + जि (धातु) → जित (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; तत्पुरुष-समासः; ‘by those who have conquered (him) with sattva and intellect’/‘by sattva-and-intellect-conquerors’ (instrumental plural)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अङ्क्षराः(a class/name) Aṅkṣaras (uncertain)
अङ्क्षराः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअङ्क्षर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; पाठ/शब्द अनिश्चित (rare/unclear)
असैःwith swords
असैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootअसि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphatic)
रावणःRāvaṇa
रावणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
विसर्ग-दारुणःterrible in discharge/attack (lit. ‘terrible in emission’)
विसर्ग-दारुणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootविसर्ग (प्रातिपदिक) + दारुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः (विसर्गे दारुणः/विसर्गस्य दारुणः)
क्रूरःcruel
क्रूरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootक्रूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
रावणःRāvaṇa
रावणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (पुनरुक्ति/epithet)
द्रावणःone who makes (others) run away
द्रावणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootद्रावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘causing to flee/melt’
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषण निपात (particle: but/indeed)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम