Shloka 93
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
जरामृत्युभयं चैव ह्याघ्राय प्रणुदामि ते / आघ्रातमात्रो ऽसा पश्यत्सद्यस्तमसि नाशिते
Transliteration
jarāmṛtyubhayaṃ caiva hyāghrāya praṇudāmi te / āghrātamātro 'sā paśyatsadyastamasi nāśite
Translation
میں تمہارے بڑھاپے اور موت کے خوف کو بھی سونگھ کر ہی دور کر دیتا ہوں؛ دیکھو، بس سونگھتے ہی اندھیرا مٹ گیا اور وہ فوراً دیکھنے لگا۔
Word by Word
जरा-मृत्यु-भयम्fear of old age and death
जरा-मृत्यु-भयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजरा (प्रातिपदिक) + मृत्यु (प्रातिपदिक) + भय (प्रातिपदिक)
Formइतरेतर-द्वन्द्व (copulative), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (समाहार)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (particle of emphasis)
हिfor/indeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये निपात (particle: for/indeed)
आघ्रायhaving smelled/sniffed
आघ्राय:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ-घ्रा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल; उपसर्ग: आ
प्रणुदामिI drive away
प्रणुदामि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-नुद् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: प्र
तेfor you
ते:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (Dative/4th), एकवचन
आघ्रात-मात्रःonly by being smelled/just smelled
आघ्रात-मात्रः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआघ्रात (प्रातिपदिक; कृदन्त from आ-घ्रा) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (determinative; 'only smelled'), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (असौ इति)
असौhe/that one
असौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पश्यत्seeing
पश्यत्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formशतृ (present active participle), नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (while seeing)
सद्यःimmediately
सद्यः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (immediately)
तमसिin darkness
तमसि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन
नाशितेwhen destroyed/after being destroyed
नाशिते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootनाशित (प्रातिपदिक; causative PPP from नश् धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् तमसि इति