Previous Verse
Next Verse

Shloka 85

Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga

Genealogical Continuation

प्राशितं दधियत्ते ऽद्य ममाङ्गाद्वै शुचिस्मिते / तेन ते पूरितो गर्भः पौर्णमास्यामिवोदधिः

prāśitaṃ dadhiyatte 'dya mamāṅgādvai śucismite / tena te pūrito garbhaḥ paurṇamāsyāmivodadhiḥ

اے پاک مسکراہٹ والی! آج تم نے میرے جسم سے نکلا ہوا دہی نوش کیا؛ اسی سے تمہارا رحم پورے چاند کی رات کے سمندر کی طرح بھر گیا ہے۔

प्राशितम्eaten/consumed
प्राशितम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootप्र-आ-शा/अश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तम् (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; PPP
दधिcurd/yogurt
दधि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदधि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Neuter, Accusative singular
यत्which
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; Relative pronoun ‘which/that’
तेfor you / to you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्तिः, एकवचनम्; Dative singular
अद्यtoday
अद्य:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक-क्रियाविशेषणम् (time adverb)
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; Genitive singular
अङ्गात्from (my) body/limb
अङ्गात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootअङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; Ablative singular
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपातः (emphasis)
शुचिस्मितेO pure-smiling one
शुचिस्मिते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशुचि + स्मित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; Vocative singular; कर्मधारयः: ‘शुचि स्मितं यस्याः’ (pure-smiling)
तेनby that / with that
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Instrumental singular
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; Genitive singular
पूरितःfilled
पूरितः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootपूर् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तम् (past passive participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; PPP
गर्भःwomb/pregnancy
गर्भः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, Nominative singular
पौर्णमास्याम्on the full-moon night
पौर्णमास्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपौर्णमासी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; Locative singular
इवlike
इव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्ययम्; उपमान-वाचक-निपातः (comparative particle)
उदधिःocean
उदधिः:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootउदधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, Nominative singular