Shloka 8
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
यौवनाश्वेन समितौ कृच्छेण निहतो बली / युद्धं सुमहदासीत्तु मासान्परिचतुर्दश
Transliteration
yauvanāśvena samitau kṛccheṇa nihato balī / yuddhaṃ sumahadāsīttu māsānparicaturdaśa
Translation
یَوناناشو کے ساتھ معرکے میں وہ طاقتور بڑی دشواری سے مارا گیا؛ وہ جنگ نہایت عظیم تھی اور چودہ ماہ تک جاری رہی۔
Word by Word
यौवनाश्वेनby Yauvanāśva
यौवनाश्वेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootयौवनाश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
समितौin battle/assembly (of battle)
समितौ:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootसमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ‘समिति’ अर्थे
कृच्छेणwith difficulty
कृच्छेण:
Hetu/Prakara (हेतु/प्रकार)
TypeNoun
Rootकृच्छ्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘with difficulty’
निहतःwas slain
निहतः:
Kriya (क्रिया; participial predicate)
TypeVerb
Rootनि+हन् (धातु) → निहत (कृदन्त; क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-भाव (passive participle)
बलीthe strong one
बली:
Karta (कर्ता/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootबलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
युद्धम्the battle
युद्धम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सु-महत्very great
सु-महत्:
Karta (कर्ता/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय-उपसर्ग/उपपद) + महत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण; ‘सु’ उपसर्गेण तीव्रता
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविशेषार्थक-निपात (particle)
मासान्months
मासान्:
Karma (कर्म/Object; extent of time)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; कालपरिमाण
परि-चतुर्दशabout fourteen
परि-चतुर्दश:
Visheshana (विशेषण/quantifier of time)
TypeIndeclinable
Rootपरि (अव्यय/उपसर्गवत्) + चतुर्दश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; ‘परि’ उपपदेन ‘about/around’ अर्थे; संख्या ‘चतुर्दश’