Previous Verse
Next Verse

Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 58

Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga

Genealogical Continuation

ततो यवीयसः पत्नीमौतथ्यस्याभ्यमन्यत / विचेष्टमानां रुदतीं दैवात्संमूढचेतनः

tato yavīyasaḥ patnīmautathyasyābhyamanyata / viceṣṭamānāṃ rudatīṃ daivātsaṃmūḍhacetanaḥ

پھر تقدیر کے سبب اس کا دل بھٹک گیا اور اس نے اوتھتیہ کی کم سن بیوی کی بے حرمتی کا ارادہ کیا، جو روتی اور تڑپتی تھی۔

tataḥthen/thereupon
tataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Sequencer)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (from there/then)
yavīyasaḥof the younger (brother)
yavīyasaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeAdjective
Rootyavīyas (प्रातिपदिक; comparative of yuvan)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Sg); ‘of the younger (one)’
patnīmwife
patnīm:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootpatnī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Sg)
autathyasyaof Autathya
autathyasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootautathya (प्रातिपदिक; proper name)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Sg)
abhyamanyatadesired/coveted
abhyamanyata:
Kriyā (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootabhi-√man (मन् धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (Sg); आत्मनेपद
viceṣṭamānāmstruggling, writhing
viceṣṭamānām:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeVerb
Rootvi-√ceṣṭ (चेष्ट् धातु)
Formशानच्-प्रत्यय (present middle participle), स्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Sg); ‘struggling’ (qualifies patnīm)
rudatīmcrying
rudatīm:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeVerb
Rootrud (रुद् धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (present active participle), स्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया (2nd), एकवचन (Sg); (qualifies patnīm)
daivātby fate
daivāt:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootdaiva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन (Sg); ‘by fate/from destiny’
saṃmūḍha-cetanaḥbewildered-minded
saṃmūḍha-cetanaḥ:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootsaṃmūḍha (कृदन्त-प्रातिपदिक) + cetana (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘bewildered in mind’); पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (1st), एकवचन (Sg)