Shloka 31
Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment
Devanagari script
एष वै गुरुरस्माकमन्तरेप्सुरयं द्विजाः / ततस्तेदानवाः सर्वे प्रणिपत्याभिवाद्य च
Transliteration
eṣa vai gururasmākamantarepsurayaṃ dvijāḥ / tatastedānavāḥ sarve praṇipatyābhivādya ca
Translation
“یہی ہمارا گرو ہے؛ یہ دِوِج اندر گھسنے کا خواہاں ہے۔” پھر وہ سب دانَو جھک کر سجدہ نما प्रणام کر کے سلام کرنے لگے۔
Word by Word
eṣaḥthis (one)
eṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग
vaiindeed
vai:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
guruḥteacher
guruḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
asmākamof us
asmākam:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन
antara-ipsuḥdesiring a gap/interval (seeking an opportunity)
antara-ipsuḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootantara (प्रातिपदिक) + √āp/√īps (धातु) + u (उ)
Formउणादि/कृदन्त ‘इप्सु’ (desiderative agent noun) — ‘इप्सु = इच्छन्’; तत्पुरुष (object-determinative) ‘अन्तरम् इप्सुः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ayamthis (one)
ayam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग
dvijāḥO twice-born (Brahmins)
dvijāḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/8th), बहुवचन
tataḥthen/thereupon
tataḥ:
Kāla/Hetu (काल/हेतु)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय, अपादान/अनन्तरार्थक (ablatival/sequencing adverb)
tethey
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, बहुवचन, पुंलिङ्ग
dānavāḥthe Dānavas
dānavāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdānava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
sarveall
sarve:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
praṇipatyahaving prostrated
praṇipatya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootpra√nam (धातु) + lyap (ल्यप्)
Formअव्ययकृदन्त (gerund), ल्यप्-प्रत्यय — ‘having bowed down’
abhivādyahaving greeted
abhivādya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootabhi√vad (धातु) + lyap (ल्यप्)
Formअव्ययकृदन्त (gerund), ल्यप्-प्रत्यय — ‘having saluted’
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)