Shloka 18

अहं वो ऽध्यापयिष्यामि प्राप्ता विद्या मया हि याः / ततस्ते हृष्टमनसो विद्यार्थमुपपेदिरे

ahaṃ vo 'dhyāpayiṣyāmi prāptā vidyā mayā hi yāḥ / tataste hṛṣṭamanaso vidyārthamupapedire

میں تمہیں وہی ودیا پڑھاؤں گا جو میں نے حاصل کی ہے؛ پھر وہ خوش دل ہو کر ودیا کے لیے اس کے پاس جا بیٹھے۔

अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
वःto you/for you
वः:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी (6th/4th Genitive/Dative), बहुवचन (Plural); ‘to you/for you’ sense here
अध्यापयिष्यामिI will teach
अध्यापयिष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√adhyāp (धातु; causative of √i/√āp?; denominative/causative ‘to teach’)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद; णिच् (causative) भावः implied
प्राप्ताःobtained/acquired
प्राप्ताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootprāpta (कृदन्त-प्रातिपदिक; √prāp (धातु) + क्त (PPP))
Formस्त्रीलिङ्ग? (agreeing with ‘विद्याः’), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP)
विद्याःknowledges/teachings
विद्याः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvidyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
मयाby me
मया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), निपात (emphatic/causal particle)
याःwhich
याः:
Anvaya-sambandha (अन्वय-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
ततःthen
ततः:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), अनुक्रमसूचक (then)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
हृष्टमनसःwith delighted minds
हृष्टमनसः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Roothṛṣṭa-manas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); कर्मधारय-समास: हृष्टं मनः यस्य (joyful-minded)
विद्यार्थम्for (the sake of) learning
विद्यार्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootvidyā-artha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (अर्थ-शब्दः पुं), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); तत्पुरुष-समास: विद्यायाः अर्थः (for the sake of learning)
उपपेदिरेapproached/resorted to
उपपेदिरे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√pad (धातु) with उप उपसर्ग
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), आत्मनेपद