Shloka 13
Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment
Devanagari script
कृतार्थमामतं ज्ञातवा काव्यं सर्वे दितेः सुताः / अभिजग्सुर्गृहं तस्य मुदितास्तं दिदृक्षवः
Transliteration
kṛtārthamāmataṃ jñātavā kāvyaṃ sarve diteḥ sutāḥ / abhijagsurgṛhaṃ tasya muditāstaṃ didṛkṣavaḥ
Translation
جب انہوں نے جان لیا کہ کاویہ کامیاب ہو چکا ہے تو دِتی کے سب بیٹے خوش ہوئے؛ اسے دیکھنے کی خواہش سے وہ اس کے گھر جا پہنچے۔
Word by Word
कृतार्थम्successful, having achieved the aim
कृतार्थम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/modifier)
TypeAdjective
Rootकृत-अर्थ (प्रातिपदिक; कृ(धातु)→कृत + अर्थ)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘आमतम्’ इत्यस्य विशेषणम् (कृतः अर्थः यस्य तत्)
आमतम्approved/accepted (state)
आमतम्:
कर्म (Karma/object of knowing)
TypeNoun
Rootआमत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; (पाठभेद/अर्थः: आमत = अभिमत/सम्मत)
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
पूर्वकाल (Pūrvakāla/prior action)
TypeIndeclinable
Rootज्ञा (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
काव्यम्Kāvya (Śukra)
काव्यम्:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootकाव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
सर्वेall
सर्वे:
विशेषण (Viśeṣaṇa/modifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘सुताः’ इत्यस्य विशेषणम्
दितेःof Diti
दितेः:
सम्बन्ध (Sambandha/possessor)
TypeNoun
Rootदिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
सुताःsons
सुताः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
अभिजग्सुःthey went to, approached
अभिजग्सुः:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootअभि-गम् (धातु) (परस्मैपद)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; रूपम्: अभिजग्मुः (पाठे ‘अभिजग्सुः’ इति संधि/लिप्यन्तर-दोषसम्भवः)
गृहम्house
गृहम्:
कर्म (Karma/destination as object)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Sambandha/possessor)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
मुदिताःdelighted
मुदिताः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/modifier)
TypeAdjective
Rootमुदित (प्रातिपदिक; मुद्(धातु)+क्त)
Formभूतकृदन्त (past participle in active sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘सुताः’ इत्यस्य विशेषणम्
तम्him
तम्:
कर्म (Karma/object of seeing)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
दिदृक्षवःwishing to see
दिदृक्षवः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/modifier)
TypeAdjective
Rootदिदृक्षु (प्रातिपदिक; desiderative from दृश् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘सुताः’ इत्यस्य विशेषणम्