Previous Verse
Next Verse

Shloka 106

Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment

प्रगृहीतायुधैर्विप्रैर्वृतः शतसहस्रशः / नात्यर्थं धार्मिका ये च ये च धर्मद्विषः क्वचित्

pragṛhītāyudhairviprairvṛtaḥ śatasahasraśaḥ / nātyarthaṃ dhārmikā ye ca ye ca dharmadviṣaḥ kvacit

وہ ہتھیار تھامے ہوئے لاکھوں وِپرَوں سے گھِرا ہوگا؛ اور جو بہت زیادہ دھارمک نہیں، بلکہ کہیں کہیں دھرم کے دشمن بھی ہیں، وہ بھی (اس کے ساتھ ہوں گے)۔

प्रगृहीतायुधैःby Brahmins holding weapons
प्रगृहीतायुधैः:
करण/सहकर्ता (Instrument/Association)
TypeAdjective
Rootप्र + ग्रह् (धातु) → प्रगृहीत (कृदन्त, क्त) + आयुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘विप्रैः’ इत्यस्य विशेषण; प्रगृहीतानि आयुधानि येषां ते (having weapons taken up)
विप्रैःby Brahmins
विप्रैः:
करण/सहकर्ता (Instrument/Agentive association)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
वृतःsurrounded
वृतः:
क्रियापद-विशेषण (Predicative participle)
TypeVerb
Rootवृ (धातु) → वृत (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे कर्तृसमानाधिकरण
शतसहस्रशःby hundreds of thousands
शतसहस्रशः:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootशत + सहस्र + शस् (अव्यय-प्रत्यय)
Formपरिमाणवाचक-अव्यय (adverb of number/measure); शतसहस्राणि इव (by hundreds of thousands)
not
:
सम्बन्ध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
अत्यर्थम्excessively/too much
अत्यर्थम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootअत्यर्थ (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूत (adverbial accusative)
धार्मिकाःrighteous
धार्मिकाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootधार्मिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण; ‘ये’ इत्यस्य विशेष्य (people)
येwho
ये:
सम्बन्ध (Relative subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
and
:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
येwho
ये:
सम्बन्ध (Relative subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; पुनरुक्त-सम्बन्धसूचक
and
:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
धर्मद्विषःhaters of dharma
धर्मद्विषः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootधर्म + द्विष् (धातु) → द्विष् (प्रातिपदिक/कृदन्त-आधार)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; धर्मं द्विषन्ति इति (haters of dharma)
क्वचित्sometimes/anywhere
क्वचित्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक-अव्यय (adverb: at some time/anywhere)