Shloka 103
Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment
Devanagari script
कुरुवीराश्च निहताः पार्थिवा ये रसातले / एते लोकहितार्थाय प्रादुर्भावा महात्मनः
Transliteration
kuruvīrāśca nihatāḥ pārthivā ye rasātale / ete lokahitārthāya prādurbhāvā mahātmanaḥ
Translation
رَساتَل میں جو پارتھیو کُروویر تھے وہ بھی مارے گئے؛ یہ مہاتما لوک ہِت کے لیے ہی ظاہر ہوئے تھے۔
Word by Word
कुरुवीराःKuru heroes
कुरुवीराः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकुरु + वीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
निहताःslain
निहताः:
क्रियापद-विशेषण (Predicative participle)
TypeVerb
Rootहन् (धातु) → निहत (कृदन्त, क्त; नि-उपसर्ग)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तृसमानाधिकरण
पार्थिवाःkings
पार्थिवाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘ये’ इत्यस्य विशेष्य
येwho
ये:
सम्बन्ध (Relative subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
रसातलेin Rasātala (netherworld)
रसातले:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootरसातल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
एतेthese
एते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
लोकहितार्थायfor the welfare of the world
लोकहितार्थाय:
सम्प्रदान (Sampradāna/Purpose dative)
TypeNoun
Rootलोक + हित + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन; प्रयोजन (purpose)
प्रादुर्भावाःmanifestations/appearances
प्रादुर्भावाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootप्रादुस् (अव्यय) + भाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
सम्बन्ध (Genitive/Śeṣa)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन