Shloka 89
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
तथा शतसहस्राणि ह्यधिकानि द्विसफतिः / अशीतिश्च सहस्राणि त्रैलोक्यस्येश्वरो ऽभवत्
Transliteration
tathā śatasahasrāṇi hyadhikāni dvisaphatiḥ / aśītiśca sahasrāṇi trailokyasyeśvaro 'bhavat
Translation
اسی طرح، اس سے زائد دو بہتر اور اسی ہزار برس تک وہ تینوں لوکوں کا حاکم و مالک بنا رہا۔
Word by Word
तथाthus/also
तथा:
सम्बन्ध (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
शत-सहस्राणिhundreds of thousands
शत-सहस्राणि:
परिमाण (Measure/परिमाण)
TypeNoun
Rootशत (संख्या-प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (numeral compound), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (contextually count)
हिindeed
हि:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थ ‘indeed/for’
अधिकानिadditional
अधिकानि:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; ‘additional’ (शतसहस्राणि इति विशेष्येण सह)
द्विसप्ततिःseventy-two
द्विसप्ततिः:
परिमाण (Measure/परिमाण)
TypeNoun
Rootद्वि (संख्या) + सप्तति (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संख्या ‘seventy-two’
अशीतिःeighty
अशीतिः:
परिमाण (Measure/परिमाण)
TypeNoun
Rootअशीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संख्या ‘eighty’
चand
च:
सम्बन्ध (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
परिमाण (Measure/परिमाण)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
त्रैलोक्यस्यof the three worlds
त्रैलोक्यस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootत्रैलोक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
ईश्वरःlord/ruler
ईश्वरः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
अभवत्became/was
अभवत्:
मुख्यक्रिया (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद