Shloka 70
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
निदेशस्थायिनश्चैव तयोर्देवासुराभवन् / बद्धे बलौ विवादो ऽथ संप्रवृत्तः सुदारुणः
Transliteration
nideśasthāyinaścaiva tayordevāsurābhavan / baddhe balau vivādo 'tha saṃpravṛttaḥ sudāruṇaḥ
Translation
وہ دونوں کے حکم کے پابند دیو اور اسور تھے؛ جب بَلی باندھا گیا تو پھر نہایت ہولناک نزاع چھڑ گیا۔
Word by Word
निदेशस्थायिनःobedient to the command
निदेशस्थायिनः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिदेश + स्थायिन् (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष ('abiding by command'); विशेषण (of देवासुराः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: 'and')
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis: 'indeed/just')
तयोःof the two
तयोः:
Sambandha (सम्बन्ध; 'of the two')
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/सप्तमी-द्विवचन (Genitive/Locative Dual)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
असुराःthe asuras
असुराः:
Karta (कर्ता/Subject; coordinated)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अभवन्became/were
अभवन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
बद्धेwhen bound
बद्धे:
Adhikarana (अधिकरण/Locative absolute)
TypeVerb
Rootबन्ध् (धातु)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle, क्त), सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; 'when (he) was bound'
बलौin/when Bali (was)
बलौ:
Adhikarana (अधिकरण/Locative absolute)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन (Vedic/epic locative form); with बद्धे forms locative absolute
विवादःa dispute
विवादः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविवाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (particle: 'then/thereupon')
संप्रवृत्तःarose, commenced
संप्रवृत्तः:
Kriya (क्रिया; predicate participle)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + वृत् (धातु)
Formभूतकृदन्त (Past participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण/विधेय (predicate) of विवादः
सुदारुणःvery dreadful
सुदारुणः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + दारुण (प्रातिपदिक; उपसर्ग/उपपद)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of विवादः)