Shloka 59
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
कथं गतिर्गतिमतामापन्नो मानुषीं तनुम् / श्रोतुमिच्छामहे विष्णोः कर्माणि च यथाक्रमम्
Transliteration
kathaṃ gatirgatimatāmāpanno mānuṣīṃ tanum / śrotumicchāmahe viṣṇoḥ karmāṇi ca yathākramam
Translation
حرکت والوں کی اعلیٰ ترین گتی وِشنو نے کیسے انسانی تن اختیار کی؟ ہم وِشنو کے اعمال کو ترتیب وار سننا چاہتے ہیں۔
Word by Word
कथम्how
कथम्:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक अव्यय (interrogative adverb)
गतिःthe course/way (the supreme refuge)
गतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
गतिमताम्of those who have movement/going beings
गतिमताम्:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगतिमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; ‘गतिः’ इत्यस्य सम्बन्धः
आपन्नःhas attained/entered
आपन्नः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√पद् (धातु)
Formकृदन्तः क्त-प्रत्ययान्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपसर्गः आ
मानुषीम्human
मानुषीम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमानुषी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषणम् (तनुम्)
तनुम्body/form
तनुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्ययभाव; अर्थः ‘श्रोतुं’
इच्छामहेwe wish/desire
इच्छामहे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√इष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, उत्तम-पुरुष (1st person), बहुवचन
विष्णोःof Vishnu
विष्णोः:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
कर्माणिdeeds/actions
कर्माणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात (conjunction)
यथाक्रमम्in due order/sequence
यथाक्रमम्:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा + क्रम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास, अव्ययवत् प्रयोगः; अर्थः ‘क्रमानुसारम्’