Shloka 41
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
मनुष्याणां मनुर्भूतस्तपोभूतस्तपस्विनाम् / विनयो नयतृप्तानां तेजस्तेजस्विनामपि
Transliteration
manuṣyāṇāṃ manurbhūtastapobhūtastapasvinām / vinayo nayatṛptānāṃ tejastejasvināmapi
Translation
انسانوں کے لیے وہ منو بن جاتا ہے، تپسویوں کے لیے وہ تپسیا بن جاتا ہے۔ نَے سے مطمئن لوگوں کے لیے وہ انکساری ہے، اور تیزسویوں کے لیے وہ تیز بھی ہے۔
Word by Word
मनुष्याणाम्of humans
मनुष्याणाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
मनुःManu
मनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भूतःbecome; having become
भूतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) + क्त (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूत (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'become'
तपःausterity
तपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भूतःbecome
भूतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) + क्त (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तपस्विनाम्of ascetics
तपस्विनाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतपस्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
विनयःdiscipline; humility
विनयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नयतृप्तानाम्of those satisfied with right conduct/policy
नयतृप्तानाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनय + तृप्त (प्रातिपदिक; तृप्त = कृदन्त from √तृप्)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; तत्पुरुष (nayena tṛptāḥ)
तेजःsplendor; energy
तेजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेजस्विनाम्of the radiant/energetic ones
तेजस्विनाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतेजस्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
अपिalso; even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle) = 'also/even'