Shloka 22
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
सुरारणीगर्भमधत्त दिव्यं तपःप्रकर्षाददितिः पुरायम् / शक्रं च यो दैत्यगणं च रूद्धं गर्भावमानेन भृशं चकार ह
Transliteration
surāraṇīgarbhamadhatta divyaṃ tapaḥprakarṣādaditiḥ purāyam / śakraṃ ca yo daityagaṇaṃ ca rūddhaṃ garbhāvamānena bhṛśaṃ cakāra ha
Translation
قدیم زمانے میں ادیتی نے اپنے عظیم تپسیا کے اثر سے دیویہ سورارَنی کا گربھ دھارا؛ گربھ کی بے حرمتی کے سبب اسی نے شکر (اندَر) اور دیتیہ گروہ کو سختی سے روک دیا۔
Word by Word
सुरारणी-गर्भम्the embryo in the Surāraṇī (churning-stick)
सुरारणी-गर्भम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुरारणी (प्रातिपदिक) + गर्भ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (genitive determinative)
अधत्तplaced/put
अधत्त:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifier of गर्भम्)
तपः-प्रकर्षात्from the intensity of austerity
तपः-प्रकर्षात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक) + प्रकर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
अदितिःAditi
अदितिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पुराformerly/once
पुरा:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
शक्रम्Śakra (Indra)
शक्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
दैत्य-गणम्the host of Daityas
दैत्य-गणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
रुद्धम्blocked/obstructed
रुद्धम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootरुध् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; दैत्यगणम् इति विशेषणम्
गर्भ-अवमानॆनby (means of) contempt/insult regarding the embryo
गर्भ-अवमानॆन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक) + अवमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
भृशम्greatly/exceedingly
भृशम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb of manner/intensity)
चकारdid/made
चकार:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
हindeed
ह:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis)