Shloka 17
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
यः पुरा ह्यनलो भूत्वा त्वौर्वः संवर्त्तको विभुः / पातालस्थोर्ऽणवगतः पपौ तोयमयं हविः
Transliteration
yaḥ purā hyanalo bhūtvā tvaurvaḥ saṃvarttako vibhuḥ / pātālasthor'ṇavagataḥ papau toyamayaṃ haviḥ
Translation
جو پہلے آگ بن کر، قادرِ مطلق اُورْوَ سنورتک ہوا؛ پاتال میں واقع سمندر میں جا کر اس نے آبگیں ہوی کا پَیالہ پی لیا۔
Word by Word
यःwho
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचकः सर्वनाम
पुराformerly
पुरा:
Adhikarana (अधिकरण/Temporal)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधान/हेतु-प्राय
अनलःfire
अनलः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअनल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriya (क्रिया/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया; ‘having become’
त्वाyou
त्वा:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
उर्वःAurva (name)
उर्वः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नामविशेषः (उर्वः/और्वः)
संवर्तकःthe destroyer (at dissolution)
संवर्तकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंवर्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
विभुःthe mighty one
विभुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पातालस्थःsituated in the netherworld
पातालस्थः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपाताल + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/सप्तमी-तत्पुरुषार्थः: ‘पाताले स्थितः’
अर्णवगतःgone into the ocean
अर्णवगतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअर्णव + गत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘अर्णवे गतः’ (entered the ocean)
पपौdrank
पपौ:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलिट् (Perfect/Parokṣa), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
तोयमयम्consisting of water
तोयमयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतोय + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘तोयमय’ = जलमय (made of water)
हविःoblation
हविः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन