Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 154
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
सुस्वरूपधरागात्तं दुर्वहं व्रतमास्थितम् / पित्रा यथोक्तं वाक्यं सा काव्ये कृतवती तदा
Transliteration
susvarūpadharāgāttaṃ durvahaṃ vratamāsthitam / pitrā yathoktaṃ vākyaṃ sā kāvye kṛtavatī tadā
Translation
خوبصورت روپ دھار کر اس نے وہ دشوار گزار ورت اختیار کیا؛ اور باپ کے کہے ہوئے کلام کو اس نے اسی وقت شعری انداز میں بھی پورا کیا۔
Word by Word
सु-स्वरूप-धराbearing a beautiful form
सु-स्वरूप-धरा:
कर्तृ-विशेषण (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय-उपसर्ग) + स्वरूप (प्रातिपदिक) + धरा (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; स्त्रीलिङ्ग प्रथमा एकवचन; ‘she who bears a beautiful form’ qualifying सा
अगात्went
अगात्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलुङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष एकवचन, परस्मैपद; aorist ‘went’
तम्to him
तम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; pronoun accusative singular
दुर्वहम्hard to bear
दुर्वहम्:
कर्म-विशेषण (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर् + वह (धातु) + अ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; adjective qualifying व्रतम्
व्रतम्vow, observance
व्रतम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
आस्थितम्undertaken, observed
आस्थितम्:
कर्म-विशेषण (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeVerb
Rootआ + स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग द्वितीया एकवचन; agreeing with व्रतम्: ‘undertaken’
पित्राby (her) father
पित्रा:
कर्ता (Agent in passive sense/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन; instrumental singular
यथा-उक्तम्as stated
यथा-उक्तम्:
कर्म-विशेषण (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootयथा (अव्यय) + उक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; नपुंसकलिङ्ग द्वितीया एकवचन; ‘as said’ qualifying वाक्यम्
वाक्यम्words, instruction
वाक्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
साshe
सा:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; pronoun ‘she’
काव्येin verse, poetically
काव्ये:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी एकवचन; locative ‘in poetry/verse’
कृतवतीmade, composed
कृतवती:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्तवत् (कृदन्त)
Formक्तवत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (परस्मैपदी-कर्तरि), स्त्रीलिङ्ग प्रथमा एकवचन; ‘having done/made’
तदाthen
तदा:
कालाधिकरण (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय; temporal adverb