Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 147
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
तदा तां प्रोक्ष्य शीताभिरद्भिर्जीवेति सो ऽब्रवीत् / ततस्तां सर्वभूतानां दृष्ट्वा सुप्तोत्थितामिव
Transliteration
tadā tāṃ prokṣya śītābhiradbhirjīveti so 'bravīt / tatastāṃ sarvabhūtānāṃ dṛṣṭvā suptotthitāmiva
Translation
تب اُس نے ٹھنڈے پانی کے چھینٹے دے کر کہا— “جی اُٹھو۔” پھر سب مخلوقات نے اسے گویا نیند سے جاگی ہوئی دیکھ کر تعجب کیا۔
Word by Word
tadāthen
tadā:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
tāmher
tām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
prokṣyahaving sprinkled
prokṣya:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootpra√ukṣ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), ‘having sprinkled’
śītābhiḥwith cold
śītābhiḥ:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootśīta (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; ‘cold’ (qualifying ‘waters’)
adbhiḥwith waters
adbhiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootap/udaka (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; अप्-शब्द (waters)
jīvalive!
jīva:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√jīv (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरणसूचक-अव्यय (quotative particle)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
abravītsaid
abravīt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√brū (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
tataḥthereupon
tataḥ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formकाल/क्रमवाचक-अव्यय (then/thereupon)
tāmher
tām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
sarva-bhūtānāmof all beings
sarva-bhūtānām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + bhūta (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; समासः कर्मधारयः (‘all beings’)
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having seen’
supta-utthitām(as if) slept-and-awakened
supta-utthitām:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsupta (कृदन्त-प्रातिपदिक) + utthita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासः द्वन्द्वः (supta + utthitā), qualifying ‘tām’
ivaas if
iva:
Upamana (उपमान)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्यय (particle of comparison)