Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 138
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
विशेषेणाभिभूतो ऽहमिमां तज्जहि माचिरम् / ततः समीक्ष्य तां विष्णुः स्त्रीवधं कर्त्तुमास्थितः
Transliteration
viśeṣeṇābhibhūto 'hamimāṃ tajjahi māciram / tataḥ samīkṣya tāṃ viṣṇuḥ strīvadhaṃ karttumāsthitaḥ
Translation
'میں اس سے پوری طرح مغلوب ہو چکا ہوں، اس لیے فوراً اسے مار ڈالو۔' پھر اسے دیکھ کر وشنو نے عورت کے قتل کا ارتکاب کرنے کا فیصلہ کیا۔
Word by Word
विशेषेणespecially / in particular
विशेषेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; करण/प्रकारवाचक (instrumental of manner)
अभिभूतःoverpowered
अभिभूतः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootअभि-भू (धातु)
Formकृदन्त; भूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘overpowered’
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
इमाम्this (woman)
इमाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
तत्that / therefore
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम; object-pronoun used adverbially ‘therefore/that’
जहिkill!
जहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलोट्, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
माdo not
मा:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (prohibitive particle)
चिरम्for long / long time
चिरम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootचिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (accusative of duration)
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/ततः (adverb: ‘then/from that’)
समीक्ष्यhaving considered
समीक्ष्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having looked/considered’
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
विष्णुःVishnu
विष्णुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्त्रीवधम्killing of a woman
स्त्रीवधम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्त्री + वध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘of a woman’ + ‘killing’
कर्तुम्to do
कर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्यय; ‘to do’
आस्थितःresolved / undertook
आस्थितः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootआ-स्था (धातु)
Formकृदन्त; भूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having undertaken/decided’