Shloka 136
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
मिषता सर्वभूतानां दृश्यतां मे तपोबलम् / तयाभिभूतौ तौ देवाविन्द्राविष्णू जजल्पतुः
Transliteration
miṣatā sarvabhūtānāṃ dṛśyatāṃ me tapobalam / tayābhibhūtau tau devāvindrāviṣṇū jajalpatuḥ
Translation
تمام مخلوقات کے دیکھتے دیکھتے اس نے کہا: “میری تپسیا کی قوت دیکھو!” اور یوں اس نے دونوں کو مغلوب کر دیا؛ تب اندَر اور وِشنو دونوں دیوتا آپس میں بولے۔
Word by Word
मिषताwhile (they) were looking
मिषता:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootमिष् (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (Present Active Participle), तृतीया विभक्ति (Instrumental), एकवचन; ‘while (they) are blinking/looking’
सर्वभूतानाम्of all beings
सर्वभूतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व + भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), बहुवचन; कर्मधारय ‘all beings’
दृश्यताम्let (it) be seen
दृश्यताम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; ‘let it be seen/appear’
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन
तपोबलम्power of austerity
तपोबलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् + बल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ‘power of austerity’
तयाby her
तया:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन
अभिभूतौoverpowered
अभिभूतौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअभि-भू (धातु; √भू + क्त)
Formकर्मणि क्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, द्विवचन; (qualifying तौ देवौ) ‘overpowered’
तौthose two
तौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, द्विवचन
देवौtwo gods
देवौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, द्विवचन
इन्द्राविष्णूIndra and Viṣṇu
इन्द्राविष्णू:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र + विष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, द्विवचन; द्वन्द्व ‘Indra and Viṣṇu’ (apposition to देवौ)
जजल्पतुःspoke/conversed
जजल्पतुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootजल्प् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, द्विवचन