Shloka 69
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
ततः प्रवृत्ते युद्धे तु तुमुले भोजकृष्णयोः / शतधन्वा तमक्रूरमवैक्षत्सर्वतो दिशम्
Transliteration
tataḥ pravṛtte yuddhe tu tumule bhojakṛṣṇayoḥ / śatadhanvā tamakrūramavaikṣatsarvato diśam
Translation
پھر بھوج اور کرشن کے درمیان سخت اور ہولناک جنگ چھڑ گئی۔ تب شتدھنوا نے ہر سمت نگاہ دوڑا کر اکرور کو دیکھا۔
Word by Word
ततःthen/thereupon
ततः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादानार्थ/कालवाचक (from that/then)
प्रवृत्तेwhen (it) had begun
प्रवृत्ते:
Adhikarana (अधिकरण) (locative absolute)
TypeAdjective
Rootप्र-वृत् (धातु) → प्रवृत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (PPP/क्त), नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; locative absolute with ‘युद्धे’
युद्धेin the battle
युद्धे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; with ‘प्रवृत्ते’ forming locative absolute
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक (particle)
तुमुलेfierce, tumultuous
तुमुले:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुमुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; qualifies ‘युद्धे’
भोजकृष्णयोःof Bhoja and Kṛṣṇa
भोजकृष्णयोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभोज (प्रातिपदिक) + कृष्ण (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (इतरेतर), द्विवचनार्थे षष्ठी (6th) द्विवचन; ‘of Bhoja and Kṛṣṇa’
शतधन्वाŚatadhanvan
शतधन्वा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशतधन्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
अक्रूरम्Akrūra
अक्रूरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअक्रूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; apposition to ‘तम्’
अवैक्षत्looked at, observed
अवैक्षत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-ईक्ष् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सर्वतःfrom all sides
सर्वतः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय; दिशावाचक (adverb ‘from all sides’)
दिशम्direction
दिशम्:
Karma (कर्म) (object of looking: direction)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; used distributively with ‘सर्वतः’