Shloka 6
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
बाह्यकायां भगिन्यां ते भजमानाद्विजज्ञिरे / तेषां देवावृधो राजा चचार परमं तपः / पुत्रः सर्वगुणोपेतो मम भूयादिति स्म ह
Transliteration
bāhyakāyāṃ bhaginyāṃ te bhajamānādvijajñire / teṣāṃ devāvṛdho rājā cacāra paramaṃ tapaḥ / putraḥ sarvaguṇopeto mama bhūyāditi sma ha
Translation
باہیکا نامی اُس بہن کے بطن سے بھی وہ بھجمان کے ہاں پیدا ہوئے۔ اُن میں راجا دیواوِردھ نے یہ کہہ کر سخت تپسیا کی: “میرا بیٹا سب گُنوں سے یُکت ہو۔”
Word by Word
बाह्यकायाम्in/through Bāhyakā
बाह्यकायाम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/location; in/through Bāhyakā)
TypeNoun
Rootबाह्यका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
भगिन्याम्(who was) a sister
भगिन्याम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeNoun
Rootभगिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; बाह्यकायाम् इत्यस्य विशेषण
तेthey
ते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन
भजमानात्from Bhajamāna
भजमानात्:
अपादान (Apādāna/source)
TypeNoun
Rootभजमान (कृदन्त; √भज् धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
विजज्ञिरेwere born
विजज्ञिरे:
क्रिया (Kriyā/verb)
TypeVerb
Rootवि+√जन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/possessor)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, बहुवचन
देवावृधःDevāvṛdha
देवावृधः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदेवावृध (प्रातिपदिक; देव+आवृध)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (name)
राजाthe king
राजा:
कर्ता (Karta/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चचारperformed/practised
चचार:
क्रिया (Kriyā/verb)
TypeVerb
Root√चर् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
परमम्supreme
परमम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तपः इत्यस्य विशेषण
तपःausterity
तपः:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पुत्रःa son
पुत्रः:
कर्ता (Karta/Subject; desired result)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सर्वगुणोपेतःendowed with all virtues
सर्वगुणोपेतः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootसर्वगुणोपेत (कृदन्त; सर्व+गुण+उपेत[क्त], √इ/√या with उप)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पुत्रः इत्यस्य विशेषण
ममfor me / of me
मम:
सम्बन्ध (Sambandha/possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
भूयात्may there be / may be born
भूयात्:
क्रिया (Kriyā/verb)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
सम्बन्ध (marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्तिसूचक अव्यय (quotative)
स्मindeed/it is said
स्म:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formस्मृत्यर्थ/भूतार्थसूचक निपात (particle indicating recollection/past narration)
हindeed
ह:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)