Shloka 199
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
नारायणो यतश्चक्रे व्ययं चैवाव्ययं हि यत् / देवो नारायणो भूत्वा हरिरासीत्सनातनः
Transliteration
nārāyaṇo yataścakre vyayaṃ caivāvyayaṃ hi yat / devo nārāyaṇo bhūtvā harirāsītsanātanaḥ
Translation
جس نارائن سے فنا اور بقا—دونوں کی تخلیق ہوئی، وہی دیو نارائن بن کر سناتن ہری کے روپ میں قائم رہا۔
Word by Word
नारायणःNārāyaṇa
नारायणः:
कर्ता (Karta/subject)
TypeNoun
Rootनारायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यतःfrom whom
यतः:
सम्बन्ध (Relative connector)
TypeIndeclinable
Rootयत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक (relative adverb): 'यतः' (from whom/whence)
चक्रेmade; created
चक्रे:
क्रिया (Kriyā/verb)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
व्ययम्the perishable; decay
व्ययम्:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootव्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (or नपुंसक as abstract; here treated as masculine), द्वितीया, एकवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
अव्ययम्the imperishable
अव्ययम्:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootअव्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (or नपुंसक as abstract), द्वितीया, एकवचन
हिindeed
हि:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle) कारण/निश्चयार्थ (for/indeed)
यत्that which
यत्:
सम्बन्ध (Relative element)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
देवःthe god
देवः:
कर्ता (Karta/subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नारायणःNārāyaṇa
नारायणः:
कर्ता-समानााधिकरण (Apposition)
TypeNoun
Rootनारायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समानाधिकरण (apposition)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
पूर्वकाल-क्रिया (Pūrvakāla-kriyā/absolutive)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable form); अर्थः: 'भवित्वा' (having become)
हरिःHari
हरिः:
कर्ता (Karta/subject)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
आसीत्was
आसीत्:
क्रिया (Kriyā/verb)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सनातनःeternal
सनातनः:
कर्ता-विशेषण (Karta-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootसनातन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन