Previous Verse
Next Verse

Shloka 108

Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa

Genealogical Enumeration of the Yādava Clans

जायस्व शीघ्रं भद्रं ते किमर्थं वापि तिष्ठसि / प्रोवाच चैनं गर्भस्था सा कन्या गां दिने दिने

jāyasva śīghraṃ bhadraṃ te kimarthaṃ vāpi tiṣṭhasi / provāca cainaṃ garbhasthā sā kanyā gāṃ dine dine

“جلدی پیدا ہو، تمہارا بھلا ہو؛ تم کس لیے ٹھہری ہو؟”—یہ کہنے پر رحم میں موجود لڑکی روز بروز اسے جواب دیتی رہی۔

जायस्वbe born
जायस्व:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपदी
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण (adverb), अव्यय-प्रयोग
भद्रम्good fortune
भद्रम्:
Sambandha (सम्बन्ध/benediction)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; आशीर्वादार्थक प्रयोग (benedictive sense)
तेfor you/your
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) एकवचन (enclitic)
किम्-अर्थम्why
किम्-अर्थम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् प्रश्नार्थक अव्यय (why/for what purpose); तत्पुरुष-समास
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक निपात (disjunctive particle)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कार (particle: also/even)
तिष्ठसिyou remain/stand
तिष्ठसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदी
प्रोवाचsaid
प्रोवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदी
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
एनम्him
एनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
गर्भ-स्थाbeing in the womb
गर्भ-स्था:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगर्भ (प्रातिपदिक) + स्थ (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्था)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष-समास
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
कन्याthe maiden/daughter
कन्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गाम्a cow
गाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
दिनेin a day
दिने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
दिनेday by day
दिने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; पुनरुक्ति (reduplication) = ‘day by day’