Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 48
Yadu-vaṃśa and the Haihaya Line: From Yadu to Kārtavīrya Arjuna
Devanagari script
तस्य रामस्तदा ह्यासीन्मृत्युः शापेन धीमतः / राज्ञा तेन वरश्चैव स्वयमेव वृतः पुरा
Transliteration
tasya rāmastadā hyāsīnmṛtyuḥ śāpena dhīmataḥ / rājñā tena varaścaiva svayameva vṛtaḥ purā
Translation
تب اس دانا کے شاپ کے سبب رام ہی اس کے لیے موت بن گیا؛ اور اس بادشاہ نے پہلے خود ہی اسے بطورِ ور چُن لیا تھا۔
Word by Word
तस्यof him/of that one
तस्य:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
रामःRama
रामः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तदाthen
तदा:
अधिकरण (Adhikarana/Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
हिindeed/for
हि:
निपात (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (causal/emphatic particle)
आसीत्was
आसीत्:
क्रिया (Verb; copula)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मृत्युःdeath
मृत्युः:
प्रथमा-सम्बन्ध (predicate complement)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय (predicate nominative)
शापेनby a curse
शापेन:
करण (Karana/Instrument; cause)
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
धीमतःof the wise (man)
धीमतः:
सम्बन्ध (Genitive; of the wise one)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (genitive attribute)
राज्ञाby the king
राज्ञा:
करण/कर्ता (Instrument/Agent in passive sense)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
तेनby him/with that
तेन:
करण (Karana/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
वरःa boon
वरः:
कर्ता/विधेय (subject/predicate)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
एवindeed
एव:
निपात (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात
स्वयम्by oneself
स्वयम्:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मवाचक (reflexive adverb)
एवitself/indeed
एव:
निपात (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात
वृतःchosen
वृतः:
कर्मणि-भाव (predicate participle)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘chosen/selected’
पुराformerly
पुरा:
अधिकरण (Time)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb ‘formerly’)