Shloka 46
Yadu-vaṃśa and the Haihaya Line: From Yadu to Kārtavīrya Arjuna
Devanagari script
अर्जुनो नाम कैन्तेयः स च राजा भविष्यति / अर्जुनं च महावीर्यो रामः प्रहरतां वरः
Transliteration
arjuno nāma kainteyaḥ sa ca rājā bhaviṣyati / arjunaṃ ca mahāvīryo rāmaḥ praharatāṃ varaḥ
Translation
کُنتی پُتر ارجن نام کا وہ بادشاہ ہوگا؛ اور مہاویر رام، جو ضرب لگانے والوں میں برتر ہیں، ارجن پر وار کریں گے۔
Word by Word
अर्जुनःArjuna
अर्जुनः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअर्जुन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
नामby name
नाम:
सम्बन्ध/विशेषण-भाव (appositive marker)
TypeIndeclinable
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नाम-प्रयोगे (indeclinable used to indicate ‘by name’)
कैन्तेयःson of Kunti (Kānteya)
कैन्तेयः:
कर्ता (Karta/Subject; apposition to अर्जुनः)
TypeNoun
Rootकैन्तेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; गोत्र/पितृव्युत्पन्न-नाम
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
राजाking
राजा:
कर्ता (Karta/Subject complement)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भविष्यतिwill become
भविष्यति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
अर्जुनम्Arjuna (as object)
अर्जुनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअर्जुन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
महावीर्यःof great valor
महावीर्यः:
कर्ता-विशेषण (attribute of subject)
TypeAdjective
Rootमहावीर्य (प्रातिपदिक; महा + वीर्य)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
रामःRama
रामः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रहरताम्of those who strike; among attackers
प्रहरताम्:
क्रिया/सम्बन्ध (verbal form in comparative idiom)
TypeVerb
Rootप्र-हृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; ‘प्रहरताम्’ = ‘let them strike/among strikers’ (idiomatic genitive-plural-like form used in superlative construction)
वरःthe best
वरः:
कर्ता-विशेषण (predicate adjective of रामः)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (superlative sense ‘best’)