Shloka 44
Yadu-vaṃśa and the Haihaya Line: From Yadu to Kārtavīrya Arjuna
Devanagari script
वसिष्ठनामा स मुनिः ख्यात आपव इत्युत / तत्रापवस्तदा क्रोधादर्जुनं शप्तवान्विभुः
Transliteration
vasiṣṭhanāmā sa muniḥ khyāta āpava ityuta / tatrāpavastadā krodhādarjunaṃ śaptavānvibhuḥ
Translation
وہ مُنی ‘وسِشٹھ’ نام سے اور ‘آپَو’ کے لقب سے بھی مشہور تھا؛ وہاں اسی صاحبِ اقتدار آپَو نے غضب میں ارجن کو شاپ دیا۔
Word by Word
वसिष्ठनामाnamed Vasiṣṭha
वसिष्ठनामा:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवसिष्ठ + नामन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—'वसिष्ठं नाम यस्य सः'
सhe
स:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मुनिःsage
मुनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ख्यातःrenowned
ख्यातः:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootख्या (धातु) → ख्यात (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of मुनिः)
आपवःĀpava
आपवः:
Karta-samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootआपव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपनाम (patronymic/epithet)
इतिthus
इति:
Vākyārtha-marker (वाक्यार्थसूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
उतalso/indeed
उत:
Prayojaka-nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootउत (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/विशेषणार्थ (and/also; emphatic)
तत्रthere
तत्र:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
आपवःĀpava
आपवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआपव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
क्रोधात्out of anger
क्रोधात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative/पञ्चमी), एकवचन; हेत्वर्थ (cause)
अर्जुनम्Arjuna (Kārttavīrya)
अर्जुनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअर्जुन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (proper name)
शप्तवान्cursed
शप्तवान्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootशप् (धातु) → शप्तवत् (कृदन्त)
Formकृत्-प्रत्यय (क्तवत्/क्तवतु), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; परोक्षभूतार्थे कर्तरि प्रयोगः—'having cursed'
विभुःthe mighty one
विभुः:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण/उपाधि (of sage)