Shloka 16
Yadu-vaṃśa and the Haihaya Line: From Yadu to Kārtavīrya Arjuna
Devanagari script
तेन सप्तसु द्वीपेषु सप्तयज्ञशतानि वै / कृतानि विधिना राज्ञा श्रूयते मुनिसत्तमाः
Transliteration
tena saptasu dvīpeṣu saptayajñaśatāni vai / kṛtāni vidhinā rājñā śrūyate munisattamāḥ
Translation
اے مُنیوں کے سردارو! سنا جاتا ہے کہ اُس راجا نے ساتوں دیپوں میں ودھی کے مطابق سات سو یَجْن کیے۔
Word by Word
तेनby him/thereby
तेन:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, तृतीया (करण) एकवचन; Instrumental singular (by/with that)
सप्तसुin the seven
सप्तसु:
अधिकरण (Location)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
Formविशेषण (संख्या), बहुवचन, सप्तमी (अधिकरण); Locative plural (in seven)
द्वीपेषुislands/continents
द्वीपेषु:
अधिकरण (Location)
TypeNoun
Rootद्वीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण) बहुवचन; Locative plural
सप्त-यज्ञ-शतानिseven hundreds of sacrifices
सप्त-यज्ञ-शतानि:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootसप्त (संख्या) + यज्ञ (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन; compound: यज्ञानां शतानि (hundreds of sacrifices) qualified by सप्त (seven)
वैindeed
वै:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle), emphasis/indeed
कृतानिwere performed/done
कृतानि:
कर्मणि-भाव (Result state)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; past passive participle ‘done/made’ agreeing with साप्तयज्ञशतानि
विधिनाaccording to proper rite
विधिना:
करण (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन; Instrumental singular (according to rule/rite)
राज्ञाby the king
राज्ञा:
कर्ता (Agent)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन; Instrumental singular
श्रूयतेit is heard/it is said
श्रूयते:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलट् (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; Present passive/impersonal ‘is heard/it is said’
मुनि-सत्तमाःO best of sages
मुनि-सत्तमाः:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; संबोधनार्थे प्रयोगः (O best sages) though form is nominative plural; compound: मुनिषु सत्तमाः (best among sages)