Shloka 14
Yadu-vaṃśa and the Haihaya Line: From Yadu to Kārtavīrya Arjuna
Devanagari script
तेनेयं पृथिवी कृत्स्ना सप्तद्वीपा सपत्तना / सप्तोदधिपरिक्षिप्ता क्षत्रेण विधिना जिता
Transliteration
teneyaṃ pṛthivī kṛtsnā saptadvīpā sapattanā / saptodadhiparikṣiptā kṣatreṇa vidhinā jitā
Translation
اسی کے ذریعے یہ ساری زمین—سات دیپوں سمیت، دشمنوں سمیت—سات سمندروں سے گھری ہوئی، کشتریہ طریقِ کار کے مطابق فتح کی گئی۔
Word by Word
तेनby him
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम्; Pronoun, Masculine, Instrumental, Singular
इयम्this
इयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; Pronoun, Feminine, Nominative, Singular
पृथिवीearth
पृथिवी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; Feminine, Nominative, Singular
कृत्स्नाentire
कृत्स्ना:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत्स्न (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; Feminine, Nominative, Singular (qualifying पृथिवी)
सप्तद्वीपाhaving seven continents
सप्तद्वीपा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त + द्वीप (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समासः (सप्त द्वीपाः यस्याः); स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; Dvigu compound used adjectivally, Feminine, Nominative, Singular
सपत्तनाwith its cities
सपत्तना:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + पत्तन (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुष/सह-समासः (पत्तनैः सह); स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; Feminine, Nominative, Singular
सप्तोदधिपरिक्षिप्ताsurrounded by seven oceans
सप्तोदधिपरिक्षिप्ता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त + उदधि + परि + क्षिप् (धातु) → परिक्षिप्त (कृदन्त)
Formद्विगु-पूर्वपद-तत्पुरुषः (सप्त उदधयः) + कृदन्त-विशेषणम्; स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; Feminine, Nominative, Singular
क्षत्रेणby royal power/warrior might
क्षत्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम्; Neuter, Instrumental, Singular
विधिनाby method/according to rule
विधिना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम्; Masculine, Instrumental, Singular
जिताwas conquered
जिता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजि (धातु) → जित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (क्त), स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; Past passive participle, Feminine, Nominative, Singular