Shloka 52
Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage
Marutakanyā–Vamśa-varṇana
Devanagari script
एवं वर्षसहस्रं तु चरेयं यौवनेन ते / अनुरुवाच जीर्णः शिशुरिवाशक्तो जरया ह्यशुचिः सदा / न जुहोति स काले ऽग्निं तां जरां नाभिकामये
Transliteration
evaṃ varṣasahasraṃ tu careyaṃ yauvanena te / anuruvāca jīrṇaḥ śiśurivāśakto jarayā hyaśuciḥ sadā / na juhoti sa kāle 'gniṃ tāṃ jarāṃ nābhikāmaye
Translation
میں تیری جوانی کے ساتھ یوں ہی ہزار برس تک چلوں گا۔ انو بولا—جرا نے مجھے بوسیدہ کر دیا ہے، میں بچے کی طرح ناتواں اور ہمیشہ ناپاک ہوں۔ وہ وقت پر آگ میں ہون بھی نہیں کر پاتا؛ ایسی جرا میں نہیں چاہتا۔
Word by Word
evamthus
evam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formप्रकार-अव्यय (manner adverb)
varṣa-sahasrama thousand years
varṣa-sahasram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvarṣa (वर्ष प्रातिपदिक) + sahasra (सहस्र प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (varṣāṇāṃ sahasram = a thousand of years)
tuindeed, but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/अनुवाद-अव्यय (particle ‘but/indeed’)
careyamI should live/roam
careyam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootcar (चर् धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
yauvanenawith youth
yauvanena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootyauvana (यौवन प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; instrumental
teyour
te:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyusmad (युष्मद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (enclitic); here genitive ‘your’
anuḥAnu
anuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootanu (अनु प्रातिपदिक/नाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
jīrṇaḥold, worn out
jīrṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootjīrṇa (जीर्ण कृदन्त-प्रातिपदिक; √jṛ)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
śiśuḥa child
śiśuḥ:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootśiśu (शिशु प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ivalike
iva:
Upamā (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (comparative particle)
aśaktaḥunable, powerless
aśaktaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roota-śakta (अ-शक्त प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-पूर्वक विशेषण (unable)
jarayāby/with old age
jarayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootjarā (जरा प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
aśuciḥimpure
aśuciḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roota-śuci (अ-शुचि प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-पूर्वक विशेषण (impure)
sadāalways
sadā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (adverb)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
juhotioffers (into fire), sacrifices
juhoti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Roothu (हु धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
kāleat the proper time
kāle:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkāla (काल प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
agnimfire
agnim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootagni (अग्नि प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
tāmthat
tām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; demonstrative adjective qualifying jarām
jarāmold age
jarām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjarā (जरा प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
abhikāmayeI desire (at all), I long for
abhikāmaye:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkam (कम्/कामय् धातु; अभि + kāmay-)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद