Previous Verse
Next Verse

Shloka 60

अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin

नाहं वेश्म विमोक्ष्यामि ह्यविमुक्तं हि मे गृहम् / प्रहस्यैनामथोवाच ह्यविमुक्तं हि मे गृहम् / नाहं देवि गमिष्यामि त्वन्यत्रेदं विहाय वै

nāhaṃ veśma vimokṣyāmi hyavimuktaṃ hi me gṛham / prahasyaināmathovāca hyavimuktaṃ hi me gṛham / nāhaṃ devi gamiṣyāmi tvanyatredaṃ vihāya vai

میں اس گھر کو نہیں چھوڑوں گا؛ یہ میرا ‘اوِمُکت’ گھر ہے۔ ہنستے ہوئے اس نے اس سے کہا—یہ میرا ‘اوِمُکت’ گھر ہے۔ اے دیوی، اسے چھوڑ کر میں کہیں اور نہیں جاؤں گا۔

nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormAvyaya; negation particle (निषेध)
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃ/Strī (common), Prathamā (1st), Ekavacana; sarvanāma
veśmahouse, dwelling
veśma:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootveśman (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Dvitīyā (2nd), Ekavacana
vimokṣyāmiI will leave/abandon
vimokṣyāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√muc (धातु)
FormLuṭ (लुट्, periphrastic future), Uttama puruṣa (1st person/उत्तमपुरुष), Ekavacana; parasmaipada
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormAvyaya; emphatic particle (निपात)
avimuktamnot to be left; un-abandoned
avimuktam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roota-vimukta (प्रातिपदिक; vi-√muc + kta with negation a-)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā/Dvitīyā (1st/2nd), Ekavacana; kta-participle used adjectivally; viśeṣaṇa of gṛham
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormAvyaya; particle
memy
me:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormṢaṣṭhī vibhakti (6th), Ekavacana; enclitic genitive
gṛhamhouse
gṛham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgṛha (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā/Dvitīyā (1st/2nd), Ekavacana; predicate nominative with implied asti
prahasyahaving laughed
prahasya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootpra-√has (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (ल्यप्/क्त्वा-प्रत्यय), avyaya-kriyāviśeṣaṇa; ‘having laughed’
enāmher
enām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā (2nd), Ekavacana; sarvanāma
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormAvyaya; discourse particle
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
FormLiṭ (लिट्, perfect), Prathama puruṣa (3rd), Ekavacana; parasmaipada
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormAvyaya; particle
avimuktamun-abandoned
avimuktam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roota-vimukta (प्रातिपदिक; vi-√muc + kta with a-)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana; viśeṣaṇa of gṛham
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormAvyaya; particle
memy
me:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormṢaṣṭhī (6th), Ekavacana
gṛhamhouse
gṛham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgṛha (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormAvyaya; negation
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPrathamā (1st), Ekavacana
deviO goddess
devi:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Sambodhana (vocative/सम्बोधन), Ekavacana
gamiṣyāmiI will go
gamiṣyāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
FormLuṭ (लुट्, periphrastic future), Uttama puruṣa (1st), Ekavacana; parasmaipada
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvyaya; particle
anyatraelsewhere
anyatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootanyatra (अव्यय)
FormAvyaya; adverb (स्थानवाचक)
idamthis
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Dvitīyā (2nd), Ekavacana; sarvanāma
vihāyahaving left
vihāya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootvi-√hā (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा), avyaya-kriyāviśeṣaṇa; ‘having left’
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormAvyaya; emphatic particle