Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin

हृष्यते तैर्महादेवो मेना नैव तु तुष्यति / जुगुप्सते सा नित्यं वै देवं देवीं तथैव च

hṛṣyate tairmahādevo menā naiva tu tuṣyati / jugupsate sā nityaṃ vai devaṃ devīṃ tathaiva ca

ان سے مہادیو تو خوش ہوتا ہے، مگر مینا ہرگز راضی نہیں ہوتی؛ وہ ہمیشہ دیو اور دیوی—دونوں ہی سے نفرت کرتی ہے۔

हृष्यतेrejoices
हृष्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहृष् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन — Present indicative, 3rd person singular, atmanepada
तैःby them
तैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Instrumental plural (pronoun)
महादेवःMahadeva (Shiva)
महादेवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहादेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महान् देवः) — Masculine, Nominative singular
मेनाMenā
मेना:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Nominative singular
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (particle of negation)
एवindeed/at all
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
तुbut
तु:
Discourse (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्यय (adversative particle)
तुष्यतिis pleased
तुष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतुष् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन — Present indicative, 3rd person singular
जुगुप्सतेfeels disgust/abhors
जुगुप्सते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगुप्स्/गुप् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; देशिदेरिवेटिव/इच्छार्थक-भावः ‘जुगुप्सते’ — Present indicative, 3rd person singular, atmanepada
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Nominative singular (pronoun)
नित्यम्always
नित्यम्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूतम् (adverbial accusative) — Adverb ‘always’
वैindeed
वै:
Emphasis (निश्चय)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (assertive particle)
देवम्the god
देवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative singular
देवीम्the goddess
देवीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Accusative singular
तथाthus/likewise
तथा:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय/प्रकार-अव्यय (adverb)
एवjust/indeed
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
and
:
Conjunction (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)