Shloka 22
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
नृप उवाच भगवन्यदि तुष्टस्त्वं पुत्रो मे गतिमान्भवेः / तथेति समनुज्ञाय तत्रैवान्तरधात्प्रभुः
Transliteration
nṛpa uvāca bhagavanyadi tuṣṭastvaṃ putro me gatimānbhaveḥ / tatheti samanujñāya tatraivāntaradhātprabhuḥ
Translation
بادشاہ نے کہا—اے بھگون! اگر آپ راضی ہیں تو میرا بیٹا تیز و توانا اور باکمال ہو۔ ‘تھاستو’ کہہ کر اجازت دی اور پر بھو وہیں غائب ہو گئے۔
Word by Word
नृपःthe king
नृपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम
भगवन्O Lord
भगवन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक (conditional conjunction: if)
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootतुष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (predicate adjective)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानााधिकरण)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; (predicate nominative: as my son)
मेmy/of me
मे:
Shashthi-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; enclitic form
गतिमान्swift/active
गतिमान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगति + मत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive adjective: possessing movement/speed)
भवेःmay you become
भवेः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम
तथाso/thus
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/अनुमत्यर्थक (thus/so)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणसमाप्तिसूचक (quotative particle)
समनुज्ञायhaving assented
समनुज्ञाय:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम् + अनु + ज्ञा (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund): having consented/approved
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb: there)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (indeed/just)
अन्तरधात्disappeared
अन्तरधात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअन्तर् + धा (धातु)
Formलुङ् (Aorist), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम; (to disappear)
प्रभुःthe Lord
प्रभुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन