Shloka 19
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
द्वितीयं द्वापर प्राप्य भविता त्वं न संशयः / तस्मात्तस्मै वरं दत्त्वा विष्णुरन्तर्दधे ततः
Transliteration
dvitīyaṃ dvāpara prāpya bhavitā tvaṃ na saṃśayaḥ / tasmāttasmai varaṃ dattvā viṣṇurantardadhe tataḥ
Translation
دوسرے دوَاپر یوگ میں پہنچ کر تم یقیناً ظاہر ہوگے—اس میں کوئی شک نہیں۔ پھر اسے ور دے کر وشنو وہیں غائب ہو گئے۔
Word by Word
द्वितीयम्the second
द्वितीयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (dvāparam implied/elliptic)
द्वापरम्Dvāpara (age)
द्वापरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootप्र + आप् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययीभावरूप (gerund/absolutive): having attained
भविताwill be
भविता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम; (अत्र ‘त्वं’ इत्यस्य सापेक्षे भविष्यति = you will be)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन (Nominative singular pronoun)
नnot/no
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
संशयःdoubt
संशयः:
Pratishedhya (निषेध्य/भाववाच्य)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; (न संशयः = no doubt)
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; अव्ययीभावार्थे (therefore/from that)
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
वरम्boon
वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootदा (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund): having given
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
अन्तर्दधेdisappeared
अन्तर्दधे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअन्तर् + धा (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम; (to disappear/withdraw)
ततःthen/thereupon
ततः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (adverb: then/thereupon)